1 september 2011

Toen ze er nog waren..

Brugwachter Frits Groenestein 1942-2007

Onze ophaalbrug over de Gaasp, midden in het dorp, kan u niet ontgaan. Wie staat er niet met haast en ongeduldig of juist rustig genietend voor te wachten. Want wachten moet je, zeker als het mooi weer is en veel plezierboten door het dorp varen. We hebben niets te klagen als je bedenkt dat in de 60-er jaren, de tijd dat met zand de Bijlmer bouwrijp werd gemaakt, er 100 grote zandbakken per dag de brug passeerden. Je bleef  wachten.

Toen zat brugwachter Groenestein paraat in zijn huisje en kon hij onmiddellijk ingrijpen als er een storing was. Ook nu nog komen er storingen voor, zoals laatst in juli toen de bomen meer dan 3 uur dicht bleven. Frits zou de bomen handmatig hebben opengedraaid. Ook zou hij nu waken over de veiligheid rond brug en sluis en dingen zien die de huidige camera's niet opmerken. Denk maar aan dat jongetje dat vorig jaar naar beneden viel.

Frits begon in 1965 met een proeftijd op de brug en betrok met zijn kersverse vrouw Gre in  1967 de dienstwoning aan de sluis. Tot 2003 heeft hij gewerkt en moest toen door ziekte helaas stoppen.
Frits Groenestein werd in de oorlog in Weesp geboren, waar een scherf van een bom hem bijna raakte toen hij  in de wieg lag. Zijn opa woonde aan de Dammerweg op de plek waar nu de sluis naar de Spiegelplas en de nieuwe brug ligt. Baggermaatschappij Ballast wilde daar een doorvaart maken. Opa stemde toe op voorwaarde dat Ballast voor werk voor zijn zonen en kleinzonen zou zorgen. Zo kwam Frits op een sleper van het bedrijf in IJmuiden te varen en later ook op de zandbakken.

Een volgende stap was pontbaas op het veer Overdiemerweg - Diemerzeedijk; een autoveer dat 24 uur per dag voer. Hier zag hij hoe de vrachtwagens van Philips Duphar hun lading stortten aan de Diemerzeedijk. Pas later bleek dat dat puur gif was. Ook heeft hij nog gevaren op het veer dat halverwege Nigtevecht en Loenen het Amsterdam-Rijnkanaal vaarde.
In al die jaren dat het echtpaar Groenestein met hun kinderen voor de brug zorgden, was het bepaald niet het geestdodende werk waar de mensen van het Hoogheemraadschap het over hadden toen ze de brugbediening automatiseerden.

Er gebeurde van alles. Zoals toen een schipper in de sluis zijn auto aan boord wilde brengen. Het schip lag te hoog en hij had bedacht dat hij over twee planken aan dek kon komen, hij gaf gas en scheurde door de te schuine stand van de planken uitlaat en achterbumper eraf. Veel bijna ongelukken kon de brugwachter voorkomen door zijn oplettendheid en ook waakte hij over de veiligheid. Niet zwemmen en vissen in de sluis was een regel van Rijkswaterstaat. Die regel werd gehandhaafd ondanks het gemopper van de jonge Driemonders. Laatst zei Peter Schuhmacher nog tegen mevrouw Groenestein dat hij vroeger haar man wel eens vervloekte, maar dat hij, nu hij zelf kinderen heeft, hem dankbaar is dat hij zo goed oplette.

En zeg nou zelf. Hoe kun je iemand vervangen die aan de scheepstoeter kon horen welk schip door de brug wilde en zo kon inschatten hoelang de schipper er over zou doen voor hij bij de brug was. Zo hoefde hij de brug minder lang open te houden. Een van de vele voordelen die de "goede, oude" brugwachter ons bood!

Met dank aan alle informatie die ik van mevrouw Groenestein mocht ontvangen

Tjark Keijzer